Historiani i njohur i Ballkanit, Oliver Jens Schmitt, ka theksuar se shqiptarët kanë qenë ndër popujt që i kanë bërë rezistencën më të fortë dhe më të gjatë zgjerimit të Perandoria Osmane në Ballkan.
Në një intervistë për Televizioni T7, ai ka deklaruar se rajone si Shkodra, Mati dhe Dibra u shkatërruan pothuajse plotësisht, pasi banorët luftuan deri në fund ose zgjodhën mërgimin për të mos u nënshtruar, duke shtuar se asnjë zonë tjetër në Ballkan nuk ka përjetuar pasoja kaq të rënda demografike.
Sipas Schmitt, shqiptarët ruajtën një balancë të veçantë mes lojalitetit formal ndaj Sulltanit dhe një ndjenje të fortë autonomie mbi trojet e tyre. Ai vë në dukje edhe rolin vendimtar të rilindësve në diasporë, të cilët forcuan identitetin kombëtar përtej ndarjeve fetare.
Ky proces, sipas tij, u kurorëzua me Kongresi i Manastirit, ku shqiptarët zgjodhën alfabetin latin dhe një orientim të qartë drejt Perëndimit, duke krijuar një model të rrallë të bashkimit kombëtar.
Burimi: INA