Iniciativa e raportuesit për Maqedoninë e Veriut, Thomas Waitz, për të sqaruar paqartësitë rreth Protokollit me Bullgarinë ka rikthyer debatin mbi ndikimin e tij në procesin eurointegrues të vendit. Në një non-paper të dërguar eurodeputetëve, ai kërkon mbështetje për amendamentin 108, duke ngritur shqetësime për natyrën dhe përmbajtjen e protokollit të dytë.

“ Nëse Protokolli përmban kushte identitare-politike, interpretim të historisë, klasifikim gjuhësor, përmbajtje të teksteve shkollore, kjo mund të jetë në konflikt me mbrojtjen e identitetit dhe gjuhës maqedonase”, theksoi Waitz, duke shtuar se raste të tilla nuk janë parë te vendet e tjera kandidate.

Megjithatë, ekspertët nuk presin që kjo nismë të sjellë ndryshime të menjëhershme. Simonida Kacarska vlerëson se procesi për të sqaruar rolin e protokollit është kompleks dhe afatgjatë, duke theksuar se “çështja e ndryshimeve kushtetuese nuk do të preket nga një vlerësim i mundshëm i efektit juridik të protokollit”.

Ajo nënvizoi se fokusi duhet të jetë tek puna e Komisionit të historisë, ku sipas saj ekzistojnë paqartësitë më të mëdha për interpretimet.

Ndërkohë, presidentja Gordana Siljanovska-Davkova u shpreh se interpretimi i protokolleve kërkon qasje fleksibile, duke deklaruar se “kreativiteti ndonjëherë është i domosdoshëm dhe mund të ketë interpretime të ndryshme të protokollit”.

Pas publikimit të dokumentit, edhe Iliana Iotova zhvilloi takime me eurodeputetët bullgarë, duke kërkuar koordinim më të madh për mbrojtjen e qëndrimeve të Sofjes në këtë proces.